7 vragen aan... Oud-rechercheur John Pel
In dit artikel:
John Pel, oud-politieagent en ervaringsdeskundige, schreef een boek omdat volgens hem nog te veel collega’s met PTSS jarenlang vastzitten in juridische procedures met de nationale politie. Zelf raakte hij in 2016 uitgevallen en kreeg eervol ontslag nadat hij rond 1500 doden had gezien tijdens zijn werk; zijn zaak werd keurig afgehandeld, maar dat geldt lang niet voor iedereen.
Pel noemt een cultuur van zwijgen en stoerdoenerij een groot probleem: PTSS hoort nog steeds in het verdomhoekje, zeggen mensen liever niets uit angst werk of status te verliezen. Daardoor blijven hulpvragen uit en werken veel hulpverleners – politie, defensie, brandweer en handhaving – door tot het écht niet meer gaat. Hij vertelt dat hij al sinds ongeveer 2009 met klachten worstelde, jarenlang gewoon doorwerkte en uiteindelijk tijdens een verblijf in Spanje instortte. Eerder had hij al te maken met zware incidenten, zoals de berging rond MH17 in 2015, waar hij verantwoordelijk was voor repatriëring en het heftig fysiek en emotioneel werk beschrijft onder gevaarlijke omstandigheden. Ook stond hij tijdens de schietpartij in Alphen aan den Rijn in het winkelcentrum, maar kon zijn emoties toen niet tonen omdat collega’s erbij stonden.
De PTSS heeft ook privékosten gehad: Pel verborg zijn klachten voor zijn kinderen, zijn vrouw bleef hem steunen en waarschuwde al jaren eerder om te stoppen. Medisch kreeg hij hartklachten en een openhartoperatie; sindsdien functioneert hij voor zo’n 90 procent goed, maar die resterende 10 procent zorgt voor terugkerende kwetsbaarheid – hij noemt het een blijvende mentale blessure.
Met zijn boek wil Pel de sluimerende problematiek zichtbaar maken en concrete oplossingen bieden. Hij geeft praktische tips, biedt zichzelf aan als trainer en pleit voor preventie en beter opgeleide leidinggevenden: als managers een volwaardige ‘gereedschapskist’ krijgen, zullen minder mensen ziek worden. Zijn inzet is tweedelig: erkenning en nazorg voor getroffenen en structurele veranderingen binnen organisaties zodat toekomstige slachtoffers voorkomen kunnen worden. Pel zegt dat hij, ondanks alles, zijn werk weer zou doen, maar hoopt dat anderen niet dezelfde tol hoeven te betalen.