Bizarre uitglijder van Rob Jetten: 'Einde nabij'

In dit artikel:

Een nieuwe peiling van Maurice de Hond, gepubliceerd op zondag 8 november, brengt premier Rob Jetten en zijn minderheidskabinet verder in de problemen. D66, dat bij de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025 met 26 zetels de grootste partij werd, zou nu nog maar 14 zetels behalen. Ook VVD en CDA verliezen terrein. De drie regeringspartijen zouden gezamenlijk van 66 naar 38 zetels zakken.

De oppositie profiteert van die verschuiving. PRO stijgt in de peiling naar 31 zetels, terwijl JA21 ondanks een verlies van twee zetels op 18 uitkomt. De slechte cijfers komen op een gevoelig moment, omdat de coalitie nog geen overeenstemming heeft over de begroting voor 2027 en het Belastingplan. Het is bovendien onzeker of de kabinetsplannen steun krijgen in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. PVV-leider Geert Wilders waarschuwde eerder al dat de regering snel zou kunnen vallen.

Uit het onderzoek blijkt dat slechts 10 procent van de Nederlanders het huidige kabinet van D66, VVD en CDA ongewijzigd wil laten doorgaan. 26 procent wil PRO aan de regering toevoegen, 17 procent kiest voor JA21 en 6 procent ziet een uitbreiding met beide partijen zitten. De grootste groep, 40 procent, wil nieuwe verkiezingen.

De achterbannen van de coalitiepartijen verschillen sterk over de gewenste oplossing. Ongeveer de helft van de huidige D66-kiezers staat positief tegenover samenwerking met PRO, terwijl 17 procent zowel PRO als JA21 wil laten toetreden. VVD-kiezers geven juist vaker de voorkeur aan JA21. Daardoor moet Jetten kiezen tussen een uitbreiding die zijn eigen achterban aanspreekt en een optie die beter bij de VVD past.

Ook het vertrouwen in het kabinet, Jetten en onder anderen VVD-leider en minister van Defensie Dilan Yesilgöz is volgens de peiling laag. De beoordelingen liggen doorgaans 1 tot 1,5 punt lager dan scores die eerdere regeringen en premiers kregen. De grote verschillen tussen kiezers van D66, VVD en CDA wijzen bovendien op verdeeldheid binnen de coalitie.

De komende Provinciale Statenverkiezingen kunnen de druk verder opvoeren, omdat de Statenleden de Eerste Kamer kiezen. D66, VVD en CDA hebben daar samen 22 zetels. Volgens De Hond lijkt winst voor de drie partijen onwaarschijnlijk, al kunnen de lagere opkomst en andere kiezersverhoudingen de uitslag beïnvloeden. De sterke terugval van BBB in de landelijke peiling en de groei van onder meer PRO, PVV, JA21 en FVD kunnen daarbij een rol spelen. De combinatie van tegenvallende peilingen, interne verdeeldheid en begrotingsproblemen maakt de politieke ruimte voor Jetten steeds kleiner.