Coronaminister De Jonge ontraadde mondkapjes na lobby vanuit ouderenzorg
In dit artikel:
Nieuw vrijgegeven e-mails laten zien dat voormalig coronaminister Hugo de Jonge zich tijdens de eerste coronagolf heeft laten beïnvloeden door lobby vanuit de ouderenzorg om preventief mondkapjesgebruik af te raden, meldt Nieuwsuur. In april 2020 vroeg Conny Helder, toen bestuurder bij branchevereniging Actiz, De Jonge vlak voor een persconferentie expliciet te zeggen dat preventief maskergebruik “bewezen zinloos” was en Buurtzorg, die uit voorzorg wel maskers gebruikte, publiekelijk aan te spreken. Helder baseerde haar oproep op het advies van het OMT en op de flinke tekorten aan beschermingsmiddelen; zij erkent nu dat haar formulering te stellig was en dat de toegevoegde waarde van preventief maskeren destijds nog niet was aangetoond.
De Jonge liet ambtenaren onderzoeken of aan het verzoek tegemoetgekomen kon worden en uit zijn reacties tijdens die persconferentie bleek hij kritisch over het handelen van Buurtzorg en bezorgd dat preventief maskergebruik anderen zou benadelen door schaarste. Die uitspraak had volgens Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok grote gevolgen: veel zorgbestuurders zouden daarop hebben afgezien van eigen inkoop van mondkapjes, iets wat hij “schokkend en schandalig” noemt en gelijkstelt aan machtsmisbruik.
In de praktijk werkten veel zorgmedewerkers in de eerste golf zonder beschermende middelen, met grote emotionele impact en schuldgevoelens bij personeel nadat verpleeghuisbewoners overleden. Buurtzorg en enkele andere organisaties kochten desalniettemin zelf maskers. Later in april voegde het ministerie volgens eerdere onthullingen een passage toe aan OMT- en RIVM-richtlijnen die preventief maskeren expliciet afraadde; toen werd ook het argument van ‘schijnveiligheid’ gebruikt, zonder wetenschappelijke onderbouwing. Pas eind september 2020 adviseerde het OMT alsnog preventief mondkapjes in verpleeghuizen, eveneens zonder nieuw wetenschappelijk bewijs.
Hugo de Jonge wil inhoudelijk niet reageren en bewaart zijn verklaring voor de parlementaire enquête naar het coronabeleid, waarvan de verhoren vrijdag beginnen. Critici, onder wie Jeroen Dijsselbloem in een eerder OVV-rapport, wijzen op een verontrustende vermenging van wetenschappelijke adviezen en politieke besluitvorming. De Vereniging van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland eist nog steeds excuses van de overheid voor zorgmedewerkers die ziek werden tijdens de pandemie; die zijn niet aangeboden.