Dit is wat er écht met je lichaam gebeurt als je ochtendkoffie inruilt voor citroenwater

In dit artikel:

Op TikTok en Instagram wint het ochtendritueel aan populariteit om je eerste kop koffie te vervangen door een groot glas lauw water met citroen. Wie dit doet is vaak iemand die zoekt naar meer energie zonder cafeïnepieken, een frissere huid en betere hydratatie; voedingsdeskundigen en tandartsen leveren daartegen nu kanttekeningen. Hieronder de kernpunten — wie, wat, wanneer, waar en waarom — en praktische nuance.

Wat en waar: de trend speelt zich af op sociale media en in veel keukens: in plaats van direct een espresso drinken mensen een glas water met wat citroensap.

Wanneer — korte termijn (eerste dagen): wie abrupt stopt met koffie ervaart vaak ontwenningsverschijnselen binnen 24–72 uur. Cafeïne is een psychoactieve stof die normaal bloedvaten in de hersenen vernauwt; bij stoppen verwijden die vaten, wat kan leiden tot bonzende hoofdpijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid en concentratieverlies.

Wanneer — middellange termijn (na ongeveer een week): de acute klachten verdwijnen meestal en veel mensen rapporteren een gelijkmatiger energieniveau. Zonder de cafeïne‑gedreven cortisol- en adrenalinepieken ontstaan minder sterke stijgingen en daaropvolgende dips in alertheid.

Waarom (fysiologisch): een groot glas water in de ochtend herstelt de vochtbalans na de nacht en kan daarom direct voor meer helderheid zorgen. Een halve citroen levert wat vitamine C, wat op lange termijn kan bijdragen aan huidgezondheid via collageenproductie. Koffie heeft een licht vochtafdrijvend effect; water is daarvoor effectiever.

Wat zeggen experts: voedingskundigen vinden water gezonder dan veel suikerhoudende koffiedranken, maar het idee dat citroenwater je lichaam ‘detoxet’ is een fabel — lever en nieren doen dat al. Tandartsen waarschuwen dat regelmatig zuur citroenwater het tandglazuur aantast en zo blijvende erosie kan veroorzaken.

Praktische aanbeveling: je hoeft niet per se volledig te stoppen met koffie. Een verstandige middenweg is eerst lauw water (met of zonder citroen) direct na het wakker worden en de eerste koffie pas ongeveer 90 minuten later. Om tandglazuur te sparen kun je citroenwater via een rietje drinken, met schoon water naspoelen of even wachten met tandenpoetsen na het zure drankje.