Eva Jinek legt Van Vroonhoven op de pijnbank in 'rampzalig interview'

In dit artikel:

In een fel en soms ongemakkelijk interview in de talkshow Eva confronteerde presentatrice Eva Jinek voormalig NSC-fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven met de instorting van haar partij en met de morele en strategische keuzes rond de coalitie met de PVV. Van Vroonhoven struikelde meerdere keren over haar woorden en verdedigde herhaaldelijk dat NSC, ondanks het desastreuze eindresultaat, achteraf dezelfde koers zou hebben gekozen.

Achtergrond: Van Vroonhoven volgde dit jaar Pieter Omtzigt op als fractievoorzitter, kondigde aanvankelijk aan lijsttrekker te willen zijn, trok zich later terug en besloot daarna de Haagse politiek geheel te verlaten nadat NSC haar op de kieslijst naar plek vier zette. De partij maakt een snelle neergang door: peilingen toonden ooit 43 zetels, er waren uiteindelijk nog 20 en inmiddels staat NSC op nul zetels; drie Kamerleden stapten over naar andere partijen, twee traden af, Omtzigt stopte met de actieve politiek en NSC verliet het kabinet.

In het gesprek vroeg Jinek onverzoenlijk door: wat ging er mis? Van Vroonhoven zei dat NSC “vol goede moed” het kabinet betrad en dat de partij nog steeds achter haar oorspronkelijke boodschappen staat — hervorming van het systeem, het dichten van de kloof tussen politiek en burgers en aandacht voor bestaanszekerheid. Tegelijk gaf ze toe dat de coalitie onwerkbaar bleek en dat de partij te lang heeft geprobeerd om er iets van te maken. Ze benadrukte ook dat partijleider Omtzigt “uitgevallen” was, wat het moeilijker maakte.

Het centrale twistpunt was de keuze om samen met de PVV in een coalitie te stappen. Jinek stelde dat dit indruiste tegen NSC’s fundament — herstel van vertrouwen, goed bestuur en staatsrechtelijkheid — en vroeg of het niet eerlijker geweest zou zijn tegenover kiezers om een samenwerking met de PVV uit te sluiten. Van Vroonhoven bleef bij haar standpunt dat, gezien inhoudelijke overlap en de positie van nieuwe partijen als BBB en PVV, die samenwerking destijds logisch leek; bovendien meende ze dat NSC voorwaarden en vangrails had afgesproken, zoals dat Wilders in de Kamer zou blijven en niet premier zou worden. Op Jineks vraag of zij, wetende hoe alles uitpakte, toch weer hetzelfde had gedaan, antwoordde Van Vroonhoven dat ze dat zou doen — een uitspraak die Jinek en velen in de studio verbaasde.

De presentatrice en Van Vroonhoven bogen zich ook over de bredere gevolgen: het afnemende vertrouwen in politiek (Jinek verwees naar een peilingscijfer van vier procent), de teleurstelling van kiezers die NSC wilde vertegenwoordigen en de vraag of NSC niet juist heeft bijgedragen aan de polarisatie en het wantrouwen dat het wilde bestrijden. Van Vroonhoven erkende dat ze niet gelukkig is met het resultaat en dat de partij in het politieke strijdveld “kopje onder” is gegaan, maar bleef vasthouden aan de relevantie van de oorspronkelijke boodschap.

De uitzending trok veel kijkers (ongeveer 860.000) en riep scherpe kritieken op: mediakenner Victor Vlam noemde het optreden van Van Vroonhoven “rampzalig”, en op sociale media werd de aflevering fel besproken, deels omdat Jinek kritisch en onverbiddelijk doorvroeg.