Mark Rutte en Hugo de Jonge moeten zich verantwoorden voor rol in pandemie

In dit artikel:

Vanaf 29 mei start de parlementaire enquête naar het Nederlandse coronabeleid met openbare verhoren in de enquêtezaal op het Plein. Onder ede worden zo’n vijftig sleutelfiguren gehoord — na selectie uit 89 voorgesprekken — om tot op de bodem na te gaan hoe omvangrijke besluiten, zoals de avondklok, zijn genomen gedurende de kabinetten-Rutte III en IV. De verhoren worden publiek gevolgd en lopen naar verwachting door tot en met september.

Belangrijke namen die verwacht worden zijn oud-premier Mark Rutte en voormalig zorgminister Hugo de Jonge; ook experts zoals OMT-voorzitter Jaap van Dissel, diverse ambtenaren en adviseurs (onder wie de toenmalige assistent Bart van den Brink) staan hoog op de lijst. De enquête bestrijkt het volledige coronatraject: van de eerste signalen eind 2019 tot het afbouwen van maatregelen in het voorjaar van 2022. Centraal staat het reconstructeren van besluitvorming en het trekken van lessen voor toekomstige crises.

De commissie, onder leiding van Daan de Kort en met leden Songül Mutluer, Dion Huidekoper, Annelotte Lammers en André Poortman, werkt al ruim twee jaar aan het onderzoek. De openbare fase is volgens De Kort cruciaal voor transparantie, maar verliep niet zonder hobbels: discussies over toegang tot ongelakte chatberichten zorgden voor vertragingen. Getuigen worden onder ede gehoord; liegen kan als meineed worden aangemerkt en in theorie kan weigering tot gijzeling leiden, al komt dat nauwelijks voor.

Er is zorg over veel wisselingen binnen de commissie en beperkte parlementaire ervaring, maar critici wijzen er ook op dat nieuwe gezichten een frisse blik brengen. Voorkoming van vooringenomenheid en een terughoudende, open houding tijdens het verhoorproces worden gezien als bepalend voor hoeveel informatie naar boven komt.