Neurobiologen leggen uit: Waarom diëten vaak faalt (en hoe je wél blijvend gewicht verliest)

In dit artikel:

Neurobiologen Sandra Aamodt (VS) en Michel Desmurget (Frankrijk) leggen uit waarom veel diëten op de lange termijn falen: het probleem zit niet in wilskracht maar in het brein. Onze hersenen houden een ingebouwd gewichtsbereik aan — een setpoint — dat door genetica en levensgeschiedenis is bepaald. Als je dat bereik te snel verlaagt door streng te lijnen, interpreteert de hypothalamus die daling als een bedreiging en activeert hij krachtige compensatiemechanismen (hongergevoel, veranderde energiehuishouding) die je terugduwen naar je oude gewicht — soms met extra kilo’s erbij.

Beide wetenschappers tonen aan dat het moderne dieetdenken deze biologische respons negeert. Aamodt pleit voor intuïtief eten: aandachtiger zijn voor honger- en verzadigingssignalen, eten zonder constante restrictie en zo de stress rond eten verminderen. Dat bracht haar persoonlijk stabiliteit en minder jojoën. Desmurget gaat uit van een meer gecontroleerde aanpak: je kunt het setpoint geleidelijk omlaag krijgen, maar alleen door langzaam te veranderen en je brein steeds opnieuw te laten wennen aan die nieuwe realiteit — regelmatig wegen hoort daarbij als neutrale feedback.

Daarnaast benadrukken ze waarom we zo makkelijk naar vet- en suikerrijk voedsel grijpen: beloningsmechanismen (dopamine) en gewoontevorming maken impulsief eten in stress of vermoeidheid waarschijnlijker. Conclusie: wilskracht alleen is onvoldoende; je moet je omgeving en routines aanpassen en geduldig werk maken van duurzame gedragsverandering.

Praktische adviezen: luister vaker naar je lichaam, vermijd extreem restrictieve diëten, bouw geleidelijke gewoontes op, pas je omgeving aan (minder verleiding) en wees mild voor jezelf. Zowel de intuïtieve als de stapsgewijze strategie vragen tijd en consistentie, maar sluiten beter aan op hoe ons brein gewicht reguleert dan traditionele crashdiëten.