Piet Paulusma voorspelde het op zijn sterfbed: krijgt hij dit jaar gelijk over de Elfstedentocht?
In dit artikel:
Meteorologen zien in de lange termijnkaarten een mogelijke instroom van zeer koude lucht richting Nederland eind januari, waardoor er een week met strenge vorst kan ontstaan. Als nachttemperaturen langdurig tussen ongeveer −7 en −12°C blijven en het overdag rond −2 tot −6°C is, groeit de kans dat de bijna 200 kilometer lange Elfstedentocht over natuurijs weer haalbaar wordt — mits het ijs over de hele route stevig genoeg aanvriest en sneeuw of felle wind de ijsvorming niet tegenhoudt.
De verwachting wekt herinneringen aan historische winters zoals 1963 en 1947. De winter van 1963 staat bekend als de strengste van de vorige eeuw: wekenlang harde vorst, dichtgevroren vaarwegen en ontwrichting van het dagelijks leven. Die omstandigheden leidden tot de beroemde Elfstedentocht van 1963, later aangeduid als De Hel van ’63. Bij extreem lage temperaturen (tot circa −18°C), harde wind en ijs van slechte kwaliteit begonnen zo’n 10.000 schaatsers aan de tocht; slechts 69 mannen bereikten uiteindelijk Leeuwarden. Van de vrouwen haalde niemand de finish; Meike de Vlas kwam het verst maar moest vroegtijdig opgeven. De dramatiek van die editie is onderwerp van de film De Hel Van ’63 (2009).
In 1947 werd ook een Elfstedentocht verreden, maar met veel minder deelnemers dan tijdens de editie van 1942. Slechte weersomstandigheden en een nieuwe, strenge reglementering voor wedstrijddeelnemers — die binnen twee uur na de winnaar over de streep moesten zijn — zorgden ervoor dat veel rijders de toertocht verkozen boven de wedstrijdklasse. Het deelnemersaantal bleef daardoor veel lager.
Er is dit jaar extra aandacht voor een mogelijke Elfstedentocht omdat weerman Piet Paulusma op zijn sterfbed in maart 2022 zou hebben voorspeld dat er vier jaar later een tocht zou komen — dus in 2026. Omroep MAX-directeur Jan Slagter vertelde dat Paulusma nog één wens had: “Willen jullie dan aan mij denken?” Mocht de tocht dit jaar doorgaan — voor het eerst sinds 1997, toen de Elfstedentocht voor het laatst plaatsvond — dan zou dat die voorspelling prachtig doen uitkomen.