PRO van Jesse Klaver na naamswijziging grootste partij in peiling
In dit artikel:
Progressief Nederland, de onlangs hernoemde fusiepartij van voormalig GroenLinks en PvdA, komt in de nieuwste zetelpeiling van EenVandaag en Verian als verrassende grootste partij uit de bus met 24 zetels. Daarmee is het de enige van de grotere partijen die beter scoort dan bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen (de combinatie haalde toen 20 zetels). De nieuwe naam werd vorige week onthuld; vooral voormalige D66-stemmers lijken zich nu naar Jesse Klaver en zijn partij te bewegen.
Onder de achterban is er brede steun voor de naamskeuze en de fusie: ongeveer 63% van de ex-GroenLinks-PvdA-kiezers vindt “Progressief Nederland” een goede naam en 89% steunt de samenvoeging. Tegelijkertijd klinkt kritiek: zo’n 18% had liever termen als “groen” of “sociaal” gezien en sommige respondenten vinden de naam te vaag of verwarrend doordat “PRO” aan allerlei organisaties doet denken. De formele oprichting is gepland voor juni. Over het leiderschap bestaat enige verdeeldheid; een vijfde wil een nieuwe leider, maar de meerderheid vindt dat Jesse Klaver voorlopig kan blijven om continuïteit te bewaren.
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA verliezen gezamenlijk terrein en komen samen op 56 zetels, tien minder dan bij de verkiezingen. Het CDA blijft redelijk stabiel rond 17 zetels, maar D66 en VVD lijden duidelijk verlies. Onder voormalige D66-stemmers leeft onvrede over de samenwerking met de VVD, die door velen als te rechts wordt gezien — dat verklaart deels de toestroom naar Progressief Nederland.
Aan de rechterkant verschuiven stemmen richting kleinere rechtse partijen: JA21 groeit fors (van 12 naar 15 zetels) en FVD stijgt ook (van 10 naar 12). De PVV daalt naar 18 zetels, terwijl 50PLUS profiteert van onvrede over AOW-plannen en op vier zetels staat. Veel voormalige PVV-stemmers verhuizen naar JA21 en FVD.
BBB zakt naar één zetel en leidster Mona Keijzer is definitief weg bij die partij; zij gaat voorlopig als onafhankelijk Kamerlid verder en overweegt nog een nieuwe koers. In het opiniepanel is meer interesse voor een eigen partij van Keijzer dan voor een initiatief van ex-PVV’ers rond Gidi Markuszower. Potentiële Keijzer-stemmers zijn verdeeld over haar toekomst: sommigen willen haar zelfstandig blijven, anderen liefst aansluiten bij een bestaande formatie (vaak genoemd: JA21), maar er bestaan zorgen over mogelijke machts- en stijlconflicten.