Vrouwen dragen de bijwerkingen van anticonceptie, waar blijft de mannenpil?

In dit artikel:

Het gebruik van de anticonceptiepil onder seksueel actieve vrouwen van 16 tot 30 jaar is in Nederland sterk gedaald: volgens het CBS gebruikte in 2015 nog 55 procent de pil, tegenover 40 procent in 2025. Andere hormonale methoden, zoals de hormoonspiraal, prikpil, vaginale ring en het hormoonstaafje, bieden alternatieven, maar kunnen eveneens bijwerkingen hebben.

Daarbij worden onder meer stemmingswisselingen, somberheid, angst en paniek genoemd. Een Zweedse studie uit 2023 onder ruim 264.000 vrouwen vond een verhoogd risico op depressie tijdens de eerste twee jaar van gebruik van de combinatiepil. Dat verband bewijst niet dat de anticonceptie de klachten veroorzaakt en de effecten verschillen per persoon, maar de mogelijke bijwerkingen verdienen volgens het artikel serieuze aandacht. Ook hormoonvrije opties zijn niet altijd probleemloos: een koperspiraal kan bijvoorbeeld hevigere menstruaties veroorzaken.

De verantwoordelijkheid voor anticonceptie ligt historisch vooral bij vrouwen. Zij regelen vaak de medische zorg, betalen de middelen en dragen de lichamelijke en psychische gevolgen, terwijl mannen voornamelijk kunnen kiezen tussen condooms en sterilisatie. De ontwikkeling van een mannenpil duurt lang door de complexiteit van het onderdrukken van de productie van grote aantallen zaadcellen en het daarna herstellen van de vruchtbaarheid. Daarnaast is er volgens onderzoek uit 2024 lange tijd weinig geïnvesteerd en trok de farmaceutische industrie zich grotendeels terug.

Een mogelijke doorbraak is YCT-529, een hormoonvrije mannenpil die de zaadproductie moet verminderen. In een eerste klinische studie met zestien mannen, waarvan de resultaten in 2025 verschenen, werd het middel bij de onderzochte doseringen goed verdragen zonder belangrijke bijwerkingen. Het onderzoek bevindt zich echter nog in een vroege fase; de veiligheid en effectiviteit op langere termijn moeten nog blijken en een introductiedatum is onbekend. Daardoor blijft anticonceptie voorlopig vooral een verantwoordelijkheid van vrouwen, hoewel een breder aanbod voor mannen in ontwikkeling is.